Mga kahulugan

0 239

Ano ang panitikan

Ang panitikan o panulutan ay ang masining na pagsusulat ng kaiisipan ng isang tao. Maaari itong mag pahayag ng damdamin, karanasan, diwa, o hangarin ng isang tao. May dalawang uri ng panitikan, ang patula o prosa.

Halimbawa: 

Sa Kasintahang Nilimot Na” ni Benilda S. Santos (Patula)

Florante at Laura” ni Francisco Balagtas (Prosa)

Isa sa pinakasikat na panitikan sa Pilipinas ay ang Noli me Tangere ni Dr.Jose Rizal. Ang titulo ng Noli me Tangere ay latina ng “touch me not”. Ipinapakita ng libro ang pagkuha ng sariling pagkakakilanlan ng isang bayan. Iba pang tema na makikita sa libro ay ang pagsasakripisyo ng sarili, ang pagiging abusado sa kapwa at iba pa. Hindi sikreto na ang libro na isinulat ni Dr.Jose Rizal ay isang parinig sa Espanyol. Ang librong ito, at ang sunod na El Filibusterismo, ay naging puwersa upang mapaalis ang Pilipinas sa hawak ng mga kastila.     

Ano ang heograpiya

Ang heograpiya ay ang pag aaral ng pisikal na anyo ng mundo. Kasama rin dito ang pag aaral ng kapaligiran, at ang epekto ng tao sa kapaligiran. 

Si Alexander von Humboldt ay ang tinatawag na modernong ama ng heograpiya. Ipinanganak si Alexander sa Berlin, Prussia noong 1769 kung saan nag aral siya ng science sa University of Göttingen noong 1789. Naglakbay si Humboldt at ginawa niya ang lahat para sukatin lahat ng kanyang nakitang masa ng anyong lupa. Malaking ambag sa heograpiya ang kanyang mga paggalugad, lalo na sa Mexico, kung saan siya madalas na lumakbay. Ginagamit hanggang ngayon ang mga guhit na kanyang ginawa.   

Ano ang kultura

Ang kultura ay ang pagkita ng kasaysayan ng isang grupo sa masining na paraan. Maaari din na ipinapakita dito ang kaugalian, batas, paniniwala, kakayahan, at kaalaman ng grupo. May inaasahang 175 na bilang na kultura dito sa Pilipinas. Labis na naimpluwensyahan ang bansa mula sa mga sumakop dito. Isang halimbawa na dito ang makikita mong mga gusali sa iba’t ibang lugar dito sa Pilipinas. Malakas rin ang impluwensya ng mga kalapit nating mga bansa. 

Ano ang lipunan

Ang lipunan ay binubuo ng mga mamamayan na may pagkakaugnay sa isa’t isa, tulad sa pagkakaisa sa mga ideya sa isang lugar. Ayon kay Emile Durkheim “Ang lipunan ay isang buhay na organismo kung saan nagaganap ang mga pangyayari at gawain. Ito ay patuloy na kumikilos at nagbabago.” 

Nararapat lang na ang isang lipunan ay organisado, at binubuo ng mga posisyon na mapagsisilbihan ng mamamayan. Obligado naman ang mga mamamayan na tuparin lahat ng gampanin niya sa kanyang lipunan. Maaaring mabuo ng isang lipunan sa dalawa o higit pa na tao. 

Ano ang lakbay aral

Ang lakbay aral o field trip sa wikang Ingles ay ang pag lakbay patungo sa isang lugar kung saan maaaring mas matuto ang isang estudyante sa isang paksa. Posibleng mas matupad ng estudyante ang kanyang tungkulin bilang isang mag aaral sa kanyang mararanasan sa lakbay aral. 

Ano ang mitolohiya

Ang mitolohiya ay isang anyo ng panitikan na nakapalibot sa relihiyon o tradisyonal na kultura. Sa mga librong ito, tipo na ang protagonist o main character ay isang diyos, diyosa, o anak ng isang diyos. Maraming elemento tulad ng mahika, nilalang, at mahiwagang mga lugar. 

Ang Greek Mythology ay isa sa pinakasikat na mitolohiya hindi lang sa buong mundo kung di sa Pilipinas. Iilan dito ang istorya ni Medusa, Icarus, at Theseus and the Labyrinth.  

Ano ang ekonomiks

Ang ekonomiks ay ang pag aaral ng kung saan nilalagay ng mga tao ang kanilang yaman. Pinag aaralan rin dito ang ugali ng mga tao sa pagkonsumo, kalakal, at paglikha ng yaman. Nakapokus rin ito sa interaksyon ng tao sa lipunan, lalo na sa pagkuha nito sa kanilang mga kinakailangan, kagustuhan, at kasayahan. 

Mahalagang alamin sa ekonomiks na limitado lamang ang makukuha natin dito sa mundo ngunit ang mga kinakailangan ng tao ay walang hinahangaan.   

Ano ang nobela

Ang nobela ay isang mahabang uri ng panitikan na nagpapakita ng karanasan ng isang karakter o pangkat. Tipikal sa isang nobela na maging libro na binabasa ng karamihan. Tipikal rin sa isang nobela na sinusulat bilang isang naratibo. Iilan sa mga sikat na nobela ay ang Pride and Prejudice ni Jane Austen, Harry Potter series ni J.K Rowling, at The Great Gatsby ni F. Scott Fitzgerald. 

Isang sikat na modernong nobela gawa ng isang Pilipino ay ang Smaller and Smaller Circles ni F.H. Batacan. Nai-publish noong 2002, kung saan nanalo ito ng maraming karangalan at kamakailan lang naging movie noong 2017, sumikat ang librong ito at naging sikat international. Ito ay nagpapatunay na ang mga Pilipino ay may kakayahang sumabay sa agham ng panitikan. 

Binabasa ng karamihan, ang nobela ay isang libro na nagsasaal ng pangyayari, nag papahayag ng damdamin, o nagbibigay klaro sa isang paksa. Karaniwan sa mga nobela ay umiikot sa buhay ng isang karakter. Ang nobela ay mayroong 9 na elemento; ang tauhan, tagpuan, pananaw, tema, banghay, damdamin, pamamaraan, simbolismo, at pananalita.

Maaaring maging tungkol sa pag-ibig, pagbabago, kasaysayan, o pulitika ang isang nobela. Ang mga elemento na ginagamit dito ay ang nagbibigay ng buhay sa isang libro. 

Ano ang globalisasyon

Sa madaling salita, ang globalisasyon ay ang pag impluwensya o pag ikot ng isang bagay sa buong mundo. Maaari itong mangyari sa pamamagitan ng isang serbisyo, produkto, kultura, o kaisipan.  Unang nagsimula noong 15th Century, at pinalaganap ni Christopher Columbus nung matuklasan niya ang Amerika, ang globalisasyon ay nanatiling isang importanteng puwersa sa pag palaganap sa mundo.

Ano ang klima

Ang klima ay ang pangmatagalan na pagaaral sa kalagayan ng atmospera. Sa Pilipinas mayroong dalawang klasipikasyon ng klima: ang tag tuyo, at tag ulan. Kung ikaw ay nag tataka kung bakit ang Pilipinas ay may dalawa lang na nararanasan na klima, ito ay dahil ang bansa natin ay nakalagay sa may ekwador, kung saan ang init ng araw ay palaging nakatutok.  

Ano ang anekdota

Ang anekdota ang pag pahayag ng isang punto ng tao mula sa sarili nilang buhay. Maaari itong abstrak o may malalim na paguunawaan. Nagpapaliwanag ito ng isang karakteristik, katangian, o quirk ng isang tao. 

Ano ang talata

Ang talata ay ang pagpahayag ng isang paksa gamit ng mga salita. Ginagamit ito sa pagsabi ng damdamin, at kaisipan. Kinakailangan ng isang tao na marunong sumulat ng talata upang makipagtalastasan ng maayos sa iba.

Ano ang kolonyalismo 

Ang kolonyalismo ay pag sakop ng isang bansa o nasyonalidad sa iba. Kontrolado ng colonizer and isang colony mula sa politika nito hanggang sa itong kultura. Maaaring palitan ng colonizer ang pangunahing wika, paraan ng pananamit, at ang pangsariling katangian ng tao sa bansang isinakop.

Hindi bago ang salitang ‘kolonyalismo’ sa Pilipinas. Sa kasaysayan ng ating bansa, nasakupan na ito ng tatlong nasyonalidad. Ang Espanya, Amerika, at Hapones, pinakamatagal rito ang Espanya na tumagal ng mahigit 300 na taon. Dahil dito, mayaman ang Pilipinas sa kanyang kultura- puno ng kasaysayan mula sa sinaunang panahon nito hanggang sa kasalukuyan.

Ano ang akademikong pagsulat

Ang akademikong pagsusulat ay nagpapatunay sa isang mag aaral na siya ay may kakayahan sa isang paksa o kurso. Maaari itong gamitin upang sa pag palaganap sa teknalidad ng isang gawain o paksa. Posible rin itong mag simula ng bagong pag intindi sa paksa na isinulat. Importante ang akademikong pagsulat para sa pag uugnay ng iba’t ibang teorya para sa kapakanan ng bansa/buong mundo. Maaari itong magbigay gabay para sa pag develop ng iba’t ibang bagay. 

Isa sa pinakasikat na publisher ng akademikong pagsulat sa Pilipinas ay ang Unibersidad ng Pilipinas. 

Ano ang tauhan

Ang tauhan ay ang elemento na nagpapagalaw ng istorya sa isang nobela. Sa buhay o kabuhayan nila umiikot ang mga pangyayari na nagaganap.

Ang bida sa isang nobela ay tinatawag na protagonist samantala ang kalaban nito ay tinatawag na antagonist. Karaniwan sa mga nobela ay tungkol sa paglaban ng dalawang pwersa na ito. 

You might also like
Loading...