Ano ang Aspekto ng Pandiwa

|

Ang pandiwa, sa kabuuan, ay ang lipon ng mga salita na nagsasaad ng kilos o galaw. Ginagamit ang pandiwa upang isabuhay nang pasalita ang gawain o aksyon ng isang kaganapan o pangyayari.

Dahil ang pandiwa ay nagsasaad ng kilos, saklaw nito ang mga aksyong ginanap sa iba’t ibang uri ng panahon. Ito ay ang iba’t ibang aspekto ng pandiwa. Pinatitiyak nito kung ang isang kilos ay naganap na noon, ginaganap sa kasalukuyan, o magaganap sa hinaharap.

May limang aspekto ang pandiwa:

1. Perpektibo (Aspektong Naganap)

Sa aspektong ito nasasaad ang kilos na natapos o naganap na noon. Kadalasan itong ginagamit sa mga salitang kahapon, kanina, noon, at nakaraan. Dahil ang pinapatungkol nitong aksyon ay ang mga kilos na hindi na mababalikan pa, tinatawag ang perpektibo bilang panahunang pangnagdaan o aspektong katatapos.

Halimbawa: 

  • Inimbitahan ako ni Helena kahapon.
  • Nagluto ako ng isda kanina.
  • Pinagalitan kami ng guro namin sa Filipino noong isang taon.

2. Imperpektibo (Aspektong Pangkasalukuyan)

Sinasaad ng aspektong ito ang mga kilos o aksyon na nangyayari sa kasalukuyan. Kadalasan itong ginagamit sa mga salitang habang, ngayon, at kasalukuyan. Dahil sa nilalarawan nito ang mga kilos na nangyayari, maari itong tawaging panahunang pangkasalukuyan.

Halimbawa:

  • Kasalukuyang binabatikos ng kabataan ang pulitikong kurap.
  • Pinapakain ni Lita ang aso niyang si Brownie ngayon.
  • Naglalaro ang mga bata sa putik ng ulan.

3. Kontemplatibo (Aspektong Magaganap)

Ito ang uri ng aspektong sinasaad ang mga kilos na hindi pa nagagawa o gagawin pa lamang. Kadalasan itong ginagamit sa mga salitang susunod, bukas, sa hinaharap, at pagdating ng panahon. Tinatawag din itong panahunang panghinaharap. 

Halimbawa:

  • Kakainin ko ang tinapay ni Mona mamayang gabi.
  • Pangako, mag-aaral na ako bukas!
  • Matutulog ako sa bahay ni Larry sa susunod na linggo.

4. Tahasan

Sinasaad nito ang paggawa ng simuno sa pandiwa o kilos na naganap, nagaganap, o magaganap. 

Halimbawa: 

  • Bibili si Manong Gary ng manok bukas.
  • Si Lapu-lapu ang pumatay kay Ferdinand Magellan.
  • Pinitas ni Rosita ang rosas sa hardin.

5. Balintiyak

Kabaliktaran ng tahasan, sinasaad ng balintiyak ang paggawa ng kilos o pandiwa na kung saan ay hindi ang simuno ang gumagawa. Kadalasan, ang simuno ang nasa hulihan ng pandiwa.

Halimbawa:

  1. Nasira ang mga gusali ng Senyorita.
  2. Ang mga sinampay ay nahulog ko sa bahay ni Lito.
  3. Ang hotdog ay natapon ni Bebang.
+1
0
+1
1
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
1

Leave a Comment

Follow by Email